ทานตะวัน

ชื่อสามัญ : Sunflower

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Helianthus annuus L.

ชื่อวงศ์ : ASTERACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ไม้ล้มลุกอายุสั้น สูงประมาณ 2 เมตร ลำต้นตรง กลวง มีขนสาก

ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่ ปลายแหลม โคนมนป้านหรือรูปหัวใจ ขอบจักฟันเลื่อย แผ่นใบสีเขียว มีขนสาก ก้านใบเป็นร่องตื้น สีเขียวอมแดง ดอกเป็นช่อแบบช่อกระจุกแน่น ออกตามยอดหรือซอกใบบริเวณยอด เส้นผ่านศูนย์กลางดอก 5-30 เซนติเมตร กลีบเลี้ยงรูปรีถึงรูปเกือบกลม ปลายเรียวแหลม สีเขียว มีขนสาก เรียงซ้อนกันจำนวนมาก ดอกวงนอกรูปรี ปลายกลีบแหลม สีเหลืองสด ดอกวงในสีน้ำตาลเข้ม เรียงซ้อนกันหลายชั้น ผลแห้ง รูปรีและแบนนูน ด้านหนึ่งมน อีกด้านหนึ่งแหลม มีจำนวนมากอยู่ตรงฐานดอก เปลือกหุ้มผลแข็ง สีเทาเข้มหรือสีดำและเป็นลาย ภายในผลมีเมล็ดสีเหลืองอ่อน 1 เมล็ด รูปรียาว

การนำไปใช้ประโยชน์ : น้ำมันจากดอกทานตะวันหรือเมล็ดทานตะวันยังอุดมด้วยวิตามินที่จำเป็นอยู่ครบ จึงนิยมนำมาใช้เป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับอาหาร เช่น เนยเทียม นมไม่มีไขมัน ฯลฯ และในเครื่องสำอาง เช่น ครีมบำรุงผิว ยาสระผมและครีมนวดผม ฯลฯ

สรรพคุณ : ดอกทานตะวันเป็นแหล่งของน้ำมันคุณภาพดี ที่เมื่อนำมาใช้ปรุงอาหารกินแล้วไม่มีโทษต่อร่างกาย เพราะน้ำมันที่สกัดมาจากดอกทานตะวันเป็นน้ำมันไม่อิ่มตัวสูงซึ่งจะช่วยลดระดับคอเลสเตอรอล ป้องกันการเกิดโรคไขมันอุดตันในเส้นเลือด โรคหลอดเลือดหัวใจได้เป็นอย่างดี

การขยายพันธุ์ : เพาะเมล็ด